Jakie są systemy czasu pracy? Lista i objaśnienie terminów - Unicard

Rejestracja czasu pracy

Jakie są systemy czasu pracy? Lista i objaśnienie terminów

Rejestracja czasu pracy
Średni czas czytania:

Jakie wyróżnia się systemy czasu pracy i czym się od siebie różnią? Czy pracodawca musi spełniać konkretne warunki, aby móc je wdrożyć? Jeśli zadajesz sobie te pytania, to rozwiejemy Twoje wątpliwości i wyjaśnimy, jakie są cechy poszczególnych rozwiązań.

 

Gdy pracodawca zawiera umowę z przyszłym pracownikiem, jedną z ważniejszych kwestii jest to, jaki system czasu pracy mu zaproponuje. I chociaż praca od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie to najpopularniejsze rozwiązanie, nie sprawdzi się w przypadku każdego zawodu czy branży.

Jakie mamy zatem systemy czasu pracy i co na ich temat znajdziemy w Kodeksie Pracy? Przygotowaliśmy kompletny poradnik, który przybliży Ci najważniejsze kwestie.

System czasu pracy – co to takiego?

Zanim przedstawimy konkretne rozwiązania, warto wyjaśnić, co to jest system czasu pracy. To inaczej sposób organizacji czasu pracy pracownika, okres, w którym on pracuje lub pozostaje w gotowości do wykonywania obowiązków zawodowych (w zakładzie pracy lub innym przeznaczonym do tego miejscu). Został on zdefiniowany w art. 2 dyrektywy 2003/88/WE.

Warto wiedzieć, że pracownik musi być w gotowości fizycznej, jak i psychicznej, dlatego np. osoby pod wpływem alkoholu naruszają obowiązek pracownika i nie mogą wykonywać obowiązków, a więc za ten okres nie otrzymują też wynagrodzenia.

Systemy czasu pracy. Jakie wyróżniamy?

Kodeks Pracy zakłada aż siedem systemów czasu pracy, są to:

  • podstawowy system czasu pracy,
  • równoważny system czasu pracy,
  • system skróconego tygodnia pracy,
  • przerywany system czasu pracy,
  • zadaniowy system czasu pracy,
  • system pracy w ruchu ciągłym,
  • system pracy weekendowej.

Poniżej dokładnie opiszemy każdy z nich.

Podstawowy system czasu pracy

Ten system pracy z pewnością należy do najpopularniejszych i stosuje się go w wielu zakładach pracy, głównie w biurach. Według KP praca w podstawowym systemie powinna wynosić maksymalnie 8 godzin/dobę w pięciotygodniowym systemie, a więc nie więcej niż 40 godzin w tygodniu. Okres rozliczenia w tym przypadku wynosi 4 miesiące (za wyjątkiem np. branży rolniczej czy hodowlanej).

Jeśli z jakiegoś powodu pracownik musi wykonywać swoje obowiązki powyżej 8 godzin na dobę, będą one uznane za nadgodziny, a więc może on w zamian otrzymać dodatek do wynagrodzenia bądź dodatkowy czas wolny do tzw. odebrania.

Warto jednak wiedzieć, że godzin nadliczbowych nie może być więcej niż 8 w tygodniu (a więc 40 h podstawowych + 8 h nadliczbowych).

Równoważny system czasu pracy

Jeżeli istnieje taka konieczność, np. z powodu specyfiki wykonywanego zawodu, pracodawca może wprowadzić równoważny czas pracy. Oznacza to, że dobowy wymiar czasu pracy może zostać przedłużony do maksymalnie 12 godzin (wciąż maksymalnie może być to 40 h tygodniowo). W wyjątkowych sytuacjach może to być 16 godzin (dla maszynisty) czy 24 godziny (np. w przypadku służb ratunkowych).

Jest to jednak równoznaczne z tym, że w innych dniach pracownik przepracuje mniej godzin lub może otrzymać dodatkowe dni wolne.

Okres rozliczeniowy w tym przypadku wynosi 1 miesiąc, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach – 3 miesiące.

System skróconego tygodnia pracy

Gdy pracownik złoży pisemny wniosek, pracodawca może zezwolić na tzw. system skróconego tygodnia pracy. Oznacza to, że osoba zatrudniona może wykonywać swoje obowiązki w mniej niż 5 dni w tygodniu, jednocześnie przedłużając dobowy wymiar czasu pracy, ale nie o więcej, niż do 12 godzin.

PRZYKŁAD: Pan Janek jest kurierem i pracuje według systemu skróconego tygodnia pracy. Wykonuje swoje obowiązki cztery razy w tygodniu – od poniedziałku do czwartku po 10 godzin dziennie.

Przerywany system czasu pracy

Przerywany czas pracy oznacza, że w ciągu jednej doby pracownik może przepracować nie więcej niż 8 godzin, przysługuje mu również jedna przerwa, która nie może trwać więcej niż 5 godzin. Przerwa nie wlicza się do czasu pracy, jednak przysługuje za nią zapłata w wysokości połowy wynagrodzenia. Najczęściej wprowadzony jest w uprawie czy hodowli.

Jak czytamy w 139. artykule Kodeksu Pracy: „System przerywanego czasu pracy wprowadza się w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładową organizacją związkową, a jeżeli u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa – w porozumieniu z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u tego pracodawcy, z zastrzeżeniem § 4”.

Zadaniowy system czasu pracy

Ten system bywa też określany jako „nienormowany czas pracy” i jest wdrażany w  zakładach, w których jest to uzasadnione specyfiką wykonywanych obowiązków. Zakłada, że pracownik w porozumieniu z pracodawcą ustala czas pracy, jednak wykonywanie obowiązków zawodowych nie może przekraczać 8 h dziennie i 40 h tygodniowo.

PRZYKŁAD: Pani Ilona pracuje jako programistka w zadaniowym systemie. Najczęściej wykonuje swoje obowiązki rano (od 9 do 12) i popołudniami (od 15 do 20).

System pracy w ruchu ciągłym

Praca w ruchu ciągłym najczęściej stosowana jest w zakładach, które ze względu na profil działalności muszą funkcjonować bez przerw. Pracownicy w tym przypadku często pracują na 3 zmiany, możliwe jest także przedłużenie czasu pracy do 43 h w tygodniu, przy okresie rozliczeniowym wynoszącym maksymalnie 4 tygodnie.

System pracy weekendowej

Na pisemny wniosek pracownika pracodawca może zastosować wobec niego weekendowy system czasu pracy, który zakłada, że obowiązki zawodowe zostaną wykonane w piątek, sobotę, niedzielę lub święta. Pracownik w ciągu jednej doby nie może jednak przepracować więcej niż 12 godzin.

PRZYKŁAD: Damian dorabia sobie jako kelner – pracuje wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta w oparciu o system pracy weekendowej.

 Systemy czasu pracy - najważniejsze informacje.

 

Systemy czasu pracy. Co dają?

Poszczególne systemy czasu pracy zostały opracowane, aby nieść korzyści zarówno dla pracodawców, jak i pracowników. Określają m.in. to, w jakim wymiarze godzin zatrudniona osoba może wypełniać swoje obowiązki zawodowe, aby mieć czas na odpoczynek czy załatwienia prywatnych spraw. Z kolei dla pracodawcy to możliwość takiego dostosowania zasobów, aby pasowały one do branży i zawodu pracownika.

Stosowany w zakładzie system czasu pracy musi być jawny dla pracowników. Powinien zostać uregulowany w regulaminie pracy (jeśli zatrudnionych pracowników jest mniej niż 50), obwieszczeniu lub układzie zbiorowym (jeśli w firmie funkcjonują związki zawodowe).

Ciekawostka o systemach czasu pracy,

System czasu pracy. Podsumowanie

Znasz już wszystkie systemy czasu pracy. Jeśli jesteś pracodawcą, pamiętaj także, że musisz stosować się do nakazów zawartych w Kodeksie Pracy – w innym przypadku możesz narazić się m.in. na konieczność zapłaty grzywny.

Kolejnym obowiązkiem jest ewidencja czasu pracy – bez względu na to, ile osób zatrudniasz czy w jakim systemie. Musi ona zawierać informację o tym, ile godzin przepracował każdy z Twoich pracowników. Niezastąpionym narzędziem do tego zadania jest system rejestracji i ewidencji czasu pracy, który jest nowoczesnym sposobem na identyfikację pracowników. Dzięki integracji z systemami kadrowo-płaconymi zaoszczędzisz także czas, otrzymując w dowolnym momencie potrzebne eksporty, statystyki i dane o godzinach rozpoczęcia czy zakończenia przez nich pracy – także zdalnej.

 System rejestracji czasu pracy - opinia klienta Unicard.

 

Jeśli chcesz zadbać o swoją firmę oraz zaoszczędzić czas przy rozliczaniu czasu pracy, zapoznaj się z możliwościami naszego systemu. Wdrożyliśmy już kilka tysięcy takich rozwiązań, dlatego możemy pochwalić się ogromnym doświadczeniem. 

Kontakt z doradcą

 

Przeczytaj także:

✔️ Praca w niedziele i święta. Czy to zgodne z Kodeksem Pracy?

✔️ Biometria w systemach rejestracji czasu pracy. Czy to możliwe i zgodne z prawem?

✔️ Rozliczanie czasu pracy. Co musisz wiedzieć, aby robić to dobrze?

 

Wyświetlenia: 82

Podobał Ci się wpis?